تأثیر روش‌های خاک‌ورزی حفاظتی بر خصوصیات فیزیکی خاک و عملکرد پنبه در تناوب پنبه-گندم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران.

2 بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران

3 بخش تحقیقات اقتصادی-اجتماعی و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران.

چکیده

چکیده

اثر خاکورزی حفاظتی بر خصوصیات خاک و عملکرد محصول ممکن است تحت تأثیر شرایط اقلیمی، نوع خاک، نوع محصول و تناوب زراعی تغییر نماید. بنابراین، بررسی اثرات این نوع روشهای خاکورزی در شرایط آب و هوایی مختلف، خاکهای با بافتهای متفاوت و تناوبهای زراعی گوناگون ضروری است. در این تحقیق اثر روشهای خاکورزی حفاظتی بر خصوصیات خاک، عملکرد پنبه و بازده اقتصادی آن در تناوب گندم-پنبه در اقلیم گرم استان فارس بررسی شد. تحقیق در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تیمار و چهار تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی داراب به­مدت چهار سال اجرا شد. تیمارهای تحقیق شامل کمخاکورزی، بیخاکورزی (کشت مستقیم) و خاکورزی مرسوم (شاهد) بودند. نتایج نشان داد که روشهای خاکورزی اثر معنیداری بر حفظ رطوبت در خاک داشتند بهطوری که تیمارهای بیخاکورزی و کمخاکورزی نسبت به­خاکورزی مرسوم، مقدار رطوبت خاک را بهترتیب 22/15 و 47/5 درصد افزایش دادند. روش خاکورزی اثر معنیداری بر نفوذ تجمعی آب در خاک، پایداری خاک‌دانهها و عملکرد پنبه نداشت. مقایسه اقتصادی تیمارهای خاکورزی نیز نشان داد که خاکورزی مرسوم دارای بیشترین بازده اقتصادی بود و روشهای کمخاکورزی و بیخاکورزی در رتبههای بعدی قرار داشتند، هر چند تولید تحت همه روشهای خاکورزی اقتصادی (دارای سود) بود. بنابراین، چنان­چه در جایگزینی خاکورزی مرسوم با خاکورزی حفاظتی در مناطق گرم استان فارس مدیریت مناسب اعمال شود، می­توان از مزایای این روش در کشت پنبه استفاده نمود.
 

 

کلیدواژه‌ها